Statystyki

  • Odwiedziło nas: 250903
  • Do końca roku: 342 dni
  • Do wakacji: 149 dni

Sześciolatek w szkole - informacje dla rodziców

Pismo do rodziców dzieci sześcioletnich

 

Rodzice dzieci sześcioletnich

województwa zachodniopomorskiego

Szanowni Państwo,
uprzejmie informuję, iż w ramach strony internetowej Ośrodka Rozwoju Edukacji w Warszawie powstał odrębny dział poświęcony sześciolatkom, w ramach którego prezentowane są artykuły, opinie ekspertów i przykłady praktyk z innych krajów dotyczące dokonującym się zmianom w zakresie wychowania i edukacji dzieci 5 i 6 -letnich. Przytaczane są tam również najczęstsze wątpliwości rodziców wraz z odpowiedziami. Zachęcam Państwa do korzystania z tej strony oraz zadawania pytań poprzez formularz kontaktowy.

Podzielam nadzieję twórców strony, iż prezentowane w jej ramach informacje będą dla Państwa pomocne oraz rozwieją obawy i wątpliwości, związane z pełnieniem przez Państwa dziecko roli ucznia.

p.o. Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty
Maria Borecka

Sześciolatek w szkole - strona dla rodziców

Po czym poznać, że dziecko jest gotowe do podjęcia obowiązków szkolnych?

Dziecko gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością rozpocznie swoją „przygodę ze szkołą”. Oczekujemy, że sześciolatek gotowy do pełnienia roli ucznia potrafi samodzielnie ubrać i rozebrać się, umyć, skorzystać z toalety, a także zjeść posiłek. Posługuje się mową w sposób zrozumiały dla otoczenia, wypowiada się zdaniami, potrafi poinformować o swoich potrzebach. Umie powiedzieć jak się nazywa, ile ma lat i gdzie mieszka. Chętnie bawi się z rówieśnikami w gry i zabawy dziecięce, przestrzegając reguł. Podczas rysowania, zabawy – potrafi skupić się na zadaniu i stara się doprowadzić je do końca.

Sześciolatek u progu rozpoczęcia nauki w szkole poprawnie trzyma ołówek, posługuje się nożyczkami, lepi z plasteliny i rysuje. Interesuje się czytaniem i pisaniem, słucha bajek, wierszy, zapamiętuje elementy obrazków. Umie pokazać lewą i prawą stronę, dodaje i odejmuje pomagając sobie liczeniem na palcach lub innych konkretach.

Przede wszystkim jednak, sześciolatek powinien być zainteresowany szkołą i działaniami, z którymi wiąże się pełnienie roli ucznia. W ocenie przygotowania dziecka do szkoły może pomóc nauczyciel przedszkola lub pracownik poradni psychologiczno-pedagogicznej, po dokonaniu diagnozy przedszkolnej.

Czy dziecko przed rozpoczęciem nauki w szkole powinno umieć czytać i pisać?

  

Czytanie i pisanie to umiejętności typowo szkolne. W przedszkolu dziecko przygotowuje się do ich nabywania. W podstawie programowej wychowania przedszkolnego zostały określone umiejętności, które powinny posiadać dzieci kończące edukację przedszkolną. W zakresie przygotowania do nauki czytania i pisania dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej:

  • dysponuje sprawnością rąk potrzebną do rysowania, wycinania i nauki pisania;
  • interesuje się czytaniem i pisaniem;
  • układa krótkie zdania, dzieli zdania na wyrazy, dzieli wyrazy na sylaby; wyodrębnia głoski w słowach o prostej budowie.

Zatem dziecko, które rozpoczyna naukę szkolną nie musi znać liter, umieć czytać ani pisać. Tych umiejętności będzie uczyć się w szkole. Ponadto warto pamiętać, że dominującą formą zajęć w przedszkolu są zabawy i gry, podczas których dzieci mogą wieloma zmysłami doświadczać otaczającego świata. Podczas tych zajęć dzieci tańczą, śpiewają, malują, rysują, wycinają, lepią z plasteliny, słuchają opowiadań i baśni. Właśnie ten rodzaj aktywności sprzyja rozwijaniu gotowości do nauki czytania i pisania.

Jak rodzice mogą wspierać przygotowanie dziecka do szkoły?

  

Rodzice sześciolatków często niepokoją się o to, czy ich dziecko sprosta wymaganiom stawianym przez szkołę, czy będzie lubiane i doceniane, czy trafi na życzliwego i mądrego nauczyciela, jakich będzie miało kolegów. Zastanawiają się, jak przygotować dziecko do rozpoczęcia nauki w szkole. Rozmowy na ten temat w gronie rodzinnym, koleżeńskim, dopytywanie innych znajomych rodziców i nauczycieli, zdobywanie informacji o wybranej szkole i odwiedzanie jej razem z dzieckiem, to dobre działania służące wyborowi szkoły.

Rodzice będąc blisko dziecka na co dzień najlepiej znają jego potrzeby i możliwości. Dzieci różnią się między sobą cechami charakteru, sprawnością i szybkością wykonywanych czynności, umiejętnościami oraz warunkami, w których żyją.

Znajomość dziecka i wymagań szkoły pozwalają na wspólne zaplanowanie oraz zapewnienie odpowiedniego wsparcia. Dorośli organizując dziecku warunki do rozwoju i dając mu wsparcie stwarzają okazje do ujawniania się możliwości rozwojowych, cech, uzdolnień czy talentów. Okres przedszkolny i wczesnoszkolny to ważny czas dla rozwoju zdolności dziecka, w tym szczególnie zdolności muzycznych, plastycznych, matematycznych. Rodzice najpełniej i najszybciej mogą te mocne strony dziecka zauważyć. Potrzebna jest także uwaga na sfery wolniej rozwijające się. Zatem, jeśli nasze dziecko pięknie maluje, gra czy śpiewa to warto jeszcze bardziej wzbogacać te umiejętności, ale też obserwować m. in.:

  • jak funkcjonuje w grupie i jak nawiązuje kontakty z innymi dziećmi i osobami z otoczenia,
  • czy jest samodzielne, zaradne, jak radzi sobie z problemem,
  • jak bawi się, czy uczy się chętnie i szybko,
  • jak reaguje emocjonalnie na sytuacje trudne, stresujące, czy jest wrażliwe, czy jest spokojne, bez lęku, bez agresji, jak przeżywa radość lub ewentualne niepowodzenie,
  • czy lubi poznawać nowe rzeczy, czy zadaje pytania i jakie są to pytania,
  • jak lubi spędzać czas wolny, jak odpoczywa i relaksuje się.

W procesie wspierania dziecka w tym okresie istotne jest także stymulowanie ciekawości poznawczej, zabieranie dziecka w ciekawe miejsca, na wycieczkę, wystawę, do teatru, muzeum. Odkrywanie i docieranie do rzeczy nowych sprawia dzieciom wiele radości. Nieocenioną aktywnością są wspólne zabawy i spacery. Dzieci potrzebują uwagi dorosłych, doceniania i pochwalenia ich wysiłku, zaangażowania i pomysłowości.

W praktyce najważniejsze wsparcie dla dziecka stanowi nasza rodzicielska miłość, obecność na co dzień, bliski kontakt z dzieckiem.

Czy wcześniejsze rozpoczęcie edukacji wpłynie na zdrowie mojego dziecka?

  

Wcześniejsze rozpoczęcie nauki w szkole nie powinno bezpośrednio wpłynąć na zdrowie dziecka. Jednak podczas wyboru szkoły warto zwrócić uwagę na ważne dla zdrowia dziecka elementy środowiska fizycznego, wyposażenia szkoły oraz panujące zasady i szkolne zwyczaje ze względu na konieczność zaspokojenia potrzeb biologicznych, społecznych i emocjonalnych dziecka, warto zwrócić uwagę na:

  • proponowane w szkole formy zaspokajania dziecięcej potrzeby ruchu. W jakiej formiei gdzie prowadzone są lekcje wychowania fizycznego, czy nauczyciele stosują ćwiczenia śródlekcyjne, czy proponuje się aktywność ruchową w czasie przerw.Jest to bardzo ważne ze względu na to, iż dzieci w tym wieku charakteryzuje rozwojowa potrzeba („głód”) ruchu: dzieciom trudno jest „wysiedzieć” dłużej na lekcji i rekompensują to sobie ogromną ruchliwością w czasie przerw międzylekcyjnych; stopniowo wraz z rozwojem zmniejsza się niepokój ruchowy.
  • zapewnienie warunków do spożycia drugiego śniadania i posiłku/obiadu w szkole oraz dostępność wody. Regularne spożywanie posiłków jest ważnym elementem prawidłowego rozwoju, kształtuje nawyki żywieniowe i zapobiega zaburzeniom odżywiania, dlatego też warto zwrócić uwagę nadługość przerw śniadaniowych, wystrój i organizację stołówki oraz asortyment sklepiku szkolnego.
  • zapewnienie miejsca do przechowywania książek, pomocy, stroju do wychowania fizycznego. Rodzice powinni sprawdzać zawartość tornistrów, aby zapobiec noszeniu niepotrzebnych przyborów lub książek np.: przez cały tydzień przez dziecko. Ważne jest także zwrócenie uwagi na zasady przyjęte przez nauczyciela (czy i jakie książki można zostawiać w szkole, co należy zabrać do domu, aby odrobić pracę domową, czy pomoce, piórniki mogą zostawać w szkole). Ważne jest, aby w miarę możliwości „odciążać” tornistry dzieci zarówno 6 jak i 7 letnich dbając o ich niezbędną zawartość.
  • czy dziecko ma zapewnione wsparcie/pomoc w przypadku trudności z poradzeniem sobie z nową sytuacją, jaką jest rozpoczęcie nauki i przyjęcie nowej roli społecznej – roli ucznia. Wsparcie społeczne w tym okresie jest szczególnie ważne, ze względu na mogące pojawić się problemy z przystosowaniem do szkoły.  Warto sprawdzić, jaką pomoc specjalistyczną, w razie potrzeby oferuje szkoła, czy jest w niej zatrudniony psycholog, pedagog, logopeda, jak często jest w szkole, czy prowadzi zajęcia z klasami, z jaką poradnią psychologiczno-pedagogiczną współpracuje szkoła?
  • w jaki sposób oceniane są osiągnięcia dzieci, jaki obowiązuje wewnątrzszkolny system oceniania oraz jakie preferuje się formy nagradzania i karania. Każde dziecko ma potrzebę kompetencji– dziecko ma potrzebę doświadczania powodzenia w jakieś dziedzinie. Warto zwrócić uwagę na warunki jakie proponuje szkoła, pozwalające każdemu dziecku odkryć swoje zdolności i mocne strony.
  • jakie proponuje się formy integracji i adaptacji uczniów bezpośrednio po rozpoczęciu nauki, aby miały one poczucie bezpieczeństwa, przynależności do grupy i stopniowo, świadomie stawały się częścią społeczności szkolnej.

Jak będzie uczyć nauczyciel w klasie różnowiekowej?

  

W związku z przedłużeniem o kolejne 2 lata okresu, w którym rodzice podejmują decyzję o rozpoczęciu przez dziecko nauki w szkole, do roku szkolnego 2014/2015, w klasach pierwszych szkół podstawowych będą uczyły się równocześnie dzieci sześcio- i siedmioletnie. W szkołach będą zatem tworzone zarówno klasy jednorodne wiekowo, jak i różnowiekowe. W każdej klasie szkolnej, nauczyciel poznaje indywidualne potrzeby, możliwości, zdolności i trudności dzieci oraz tworzy klimat przyjazny dla rozwoju każdego dziecka.
Nauczyciel klasy różnowiekowej tak organizuje pracę podczas zajęć edukacyjnych, aby starsi uczniowie, pomagali młodszym, a młodsi – uczyli się od starszych. Doświadczenia wskazują, iż dzieci uczą się od siebie wzajemnie szybciej, łatwiej i chętniej - niż od dorosłych. Dzięki temu u dzieci starszych wzrasta samoocena i poczucie własnej wartości, a młodsi szybciej się rozwijają, chcąc dorównać starszym kolegom. Przykłady rozwiązań, stosowanych przez nauczyciela w klasie różnowiekowej i nie tylko (w klasach jednorodnych wiekowo również występują różnice rozwojowe między dziećmi):

  • praca z podziałem na grupy (młodsi dostają łatwiejsze zadania),
  • stosowanie kart pracy z zadaniami do wyboru przez ucznia,
  • różnicowanie prac domowych,
  • organizowanie konkursów i innych form pracy „dla chętnych”,
  • wprowadzenie do codziennej praktyki szkolnej gier, zabaw dydaktycznych, łamigłówek itp.

Czym kierować się przy wyborze szkoły?

Wybór szkoły wymaga odpowiedzi na pytanie „Co jest najlepsze dla mojego dziecka?”, przy czym ważne jest wysłuchanie samego dziecka – jakie są jego potrzeby, co jest dla niego najważniejsze. Poszukiwanie odpowiedniej szkoły warto zacząć od rozpoznania okolicznych placówek i wizyt na ich stronach internetowych. Kolejnym krokiem jest bezpośrednie poznanie konkretnej placówki poprzez udział w dniach otwartych, w czasie których można się dowiedzieć, co oferuje szkoła jeśli chodzi o nauczanie, organizację zajęć, świetlicę szkolną, wyżywienie, czy szatnię.
W rozeznaniu pomocne może być sprawdzenie:

  • w jaki sposób szkoła organizuje pracę, by zapewnić bezpieczeństwo i adaptację dzieci do warunków szkolnych?
  • czy sale lekcyjne składają się z dwóch części: edukacyjnej i rekreacyjnej, czy są

wyposażone w pomoce dydaktyczne, sprzęt audiowizualny, komputery z dostępem do Internetu, gry i zabawki dydaktyczne, kąciki tematyczne, biblioteczkę?

  • czy uczeń ma możliwość pozostawienia w szkole części swoich podręczników i przyborów szkolnych?
  • jakie zajęcia oferuje i w jaki sposób funkcjonuje świetlica szkolna?
  • jaka jest oferta pozalekcyjnych zajęć dodatkowych?
  • czy w szkole są specjaliści (pedagog, psycholog, logopeda, reedukator)?

>Przed podjęciem decyzji o wyborze szkoły warto wziąć udział w spotkaniach informacyjnych dla rodziców, w czasie których nauczyciele m. in. omawiają podstawę programową, program edukacji wczesnoszkolnej oraz warunki i sposób jego realizacji.

Niezwykle ważne w poznaniu szkoły i panującej w niej atmosfery jest udział rodziców i dzieci w spotkaniach adaptacyjnych, w czasie których sześciolatek ma szansę oswoić się z nowym miejscem.

Ważnym elementem pozyskiwania informacji pomocnych w dokonywaniu wyboru szkoły są rozmowy z rodzicami uczniów już uczęszczających do danej szkoły, ale w samym wyborze niezastąpione jest kierowanie się rodzicielską intuicją i odczuciami samego dziecka.

Na czym w praktyce polega dopasowanie metod pracy nauczyciela do możliwości rozwojowych dzieci 6-letnich?

  

Nauczyciele sześciolatków powinni dobierać takie metody, które pozwolą dzieciom na zabawę i na uczenie się poprzez działanie. Ważne jest też, aby często chwalili i zachęcali dzieci do pokonywania trudności.
Zabawy, które kojarzą się z przyjemnością i radością, ale pomagają też uczyć się nowych umiejętności, to na przykład: planszowe gry dydaktyczne, w tym tworzone przez dzieci; opowieści, które zachęcają do uczenia się np. o bliskim dziecku bohaterze dzielnie pokonującym przeszkody; elementy dramy - odgrywanie ról i dialogów; zabawy ruchowe i muzyczne.
Dzieci „myślą w działaniu”, konkretnie, korzystają z praktycznych doświadczeń. Metody pracy powinny dawać im możliwość tworzenia i używania rzeczy do liczenia, modeli, obrazków, symbolicznych rysunków dopóki dzieci potrzebują ich w zadaniach. Metody pracy powinny być różnorodne, urozmaicone i dostosowane do wydolności sześciolatków, do ich możliwości skupiania uwagi, sprawności rąk i tempa pracy. Warto też pytać dzieci o to, co lubią, co im się podobało w zajęciach. Niech powiedzą, narysują, pokażą.

Kiedy dziecko jest gotowe do rozpoczęcia nauki w szkole?

 

 

W podstawie programowej wychowania przedszkolnego określono oczekiwane i pożądane umiejętności dziecka, które kończy przedszkole i ma rozpocząć naukę w I klasie szkoły podstawowej. Większość z tych umiejętności jest systematycznie kształtowana przez nas u dzieci w wieku przedszkolnym.

Od dziecka rozpoczynającego naukę szkolną oczekujemy:

  • umiejętności w zakresie czynności samoobsługowych,
  • radzenia sobie w typowych, codziennych sytuacjach,
  • rozumienia, że trzeba dbać o swoje zdrowie,
  • umiejętności porozumiewania się, w tym zadawania pytań i słuchania odpowiedzi, a także przywitania się, przedstawienia, zaproszenia dzieci do zabawy, zwrócenia się o pomoc,
  • zabawy w dziecięce gry i stosowania się do ich reguł,
  • współdziałania z rówieśnikami i z dorosłymi,
  • wytrwałości w realizowaniu zadań i własnych pomysłów,
  • przygotowania do nauki czytania i pisania – zainteresowania książeczkami, opowiadania historyjki obrazkowej, dzielenia słów na sylaby, dobrej koordynacji ruchowej i sprawności ręki (rysowanie, lepienie z plasteliny, wycinanie),
  • przygotowania do nauki matematyki – porównywania liczebności i wielkości przedmiotów, liczenia, dodawania i odejmowania na konkretach, określania położenia przedmiotów oraz lewej i prawej strony, rozumienia kolejności pór roku, dni tygodnia i miesięcy.

Przydatna w szkole będzie otwartość dziecka na nowe sytuacje i nowe doświadczenia oraz odporność w trudnych sytuacjach.

Sześciolatek jest gotowy do nauki w I klasie szkoły podstawowej, jeśli posiada umiejętności oczekiwane od dzieci kończących przedszkole, jest zainteresowany szkołą, stara się być wytrwały w podejmowanych zadaniach.

Warto jednak pamiętać, że nie wszystkie sześciolatki a nawet siedmiolatki są w stanie osiągnąć wyżej wymienione umiejętności. Dotyczy to, na przykład, dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W takich przypadkach nauczyciele indywidualizują pracę z dziećmi stosownie do rozpoznanych potrzeb i możliwości.

Co zyska sześciolatek rozpoczynając naukę w szkole?

 

 

Zmiany w prawie oświatowym tworzą warunki, w których nauczyciele sześciolatków mogą pracować zgodnie z potrzebami i możliwościami rozwojowymi dzieci. Otwarto szkołę na przyjęcie sześciolatków z ich naturalnymi potrzebami - ciekawością, aktywnością, chęcią wspólnej zabawy z rówieśnikami. W pierwszej klasie dużo czasu przeznaczono na zabawy ruchowe i ograniczono czas siedzenia w ławkach i wypełniania ćwiczeń.

Rozpoczęcie nauki w szkole jest ważnym wydarzeniem w życiu każdego dziecka. Tak, jak większość zmian niesie ze sobą zarówno szansę wzbogacenia doświadczeń, nabycia odporności psychicznej i dalszego rozwoju jak i ryzyko niepowodzenia. Sukces dziecka będzie zależeć nie tylko od przygotowania dziecka ale także od przygotowania szkoły i rodziców.

Wielu dzieciom to właśnie szkoła zapewnia warunki rozwoju. W szkole poznają one środowisko bogatsze i bardziej złożone od tego, z którym miały wcześniej do czynienia. Mogą poznawać nowe miejsca i zdarzenia oraz uczyć się nowych ról społecznych. Nauka w szkole rozwija takie cechy, jak: samodzielność, systematyczność, wytrwałość, odpowiedzialność, które ułatwią dzieciom osiąganie dobrych wyników w nauce. Dzieci uczą się także współdziałania z dorosłymi spoza rodziny, rówieśnikami i starszymi kolegami.

W bezpiecznej, dobrze zorganizowanej, oferującej wysoką jakość kształcenia szkole nasz sześciolatek:

  • staje się bardziej odważny, samodzielny i pewny siebie,
  • jest bardziej otwarty w kontaktach z rówieśnikami i dorosłymi,
  • wykorzystuje w pełni naturalny potencjał rozwojowy,
  • korzysta z zasobów środowiska szkolnego,
  • rozwija swoje zainteresowania korzystając z oferty zajęć pozalekcyjnych,
  • uczy się właściwego wykorzystywania komputera i internetu,
  • uczestniczy w zajęciach z języka obcego,
  • w przypadku trudności korzysta z zajęć terapii pedagogicznej,
  • dzięki systematyczności zyskuje dobre podstawy do dalszej nauki,
  • zdobywa doświadczenia we współdziałaniu w grupie,
  • uczy się odpowiedzialności za siebie i innych,
  • uczy się zasad samorządności.

Ma szansę poczuć dumę z tego, że jest uczniem – tak, jak starszy brat czy kolega.

Dobry start sześciolatka możliwy będzie dzięki zapewnieniu dzieciom odpowiednich warunków przez szkołę i nauczycieli. Do niezbędnych warunków należą m.in.:

  • troska o bezpieczeństwo fizyczne i emocjonalne dziecka,
  • bliska współpraca z rodziną dziecka,
  • przystosowanie sali lekcyjnej do nauki i zabawy,
  • dostosowanie metod pracy do rozpoznanych możliwości i potrzeb dzieci,
  • zapewnienie warunków do rozwoju ruchowego,
  • nagradzanie wysiłku i starań dziecka,
  • zachęcanie do inicjatywy i samodzielności,
  • zapewnienie opieki w przyjaznej, dobrze zorganizowanej świetlicy
  • włączenie starszych uczniów w proces adaptacji sześciolatków do społeczności szkolnej.

Jakie umiejętności nabywa sześciolatek w przedszkolu, a czego nauczy się w szkole?

 

 

Sześciolatek w przedszkolu przygotowuje się do nauki czytania, pisania i edukacji matematycznej – sześciolatek w szkole uczy się czytania, pisania i matematyki.

Najważniejsze umiejętności z tych obszarów przedstawia poniższa tabela:

Sześciolatek w przedszkolu:

Sześciolatek w I klasie
uczy się:

– wszystkich liter alfabetu

 – rozwija sprawność rąk (rysuje, wycina, lepi z plasteliny) przygotowuje się do nauki pisania

– pisać proste, krótkie zdania

– słucha bajek, wierszy, opowiadań – rozwija swoje zainteresowania czytaniem i pisaniem

– czytać krótkie teksty

– dzieli zdania na wyrazy, wyrazy na sylaby, wyodrębnia głoski w wyrazach o prostej budowie

– rozróżniać pojęcia: wyraz, głoska, litera, sylaba, zdanie oraz posługiwać się nimi

– uczy się odróżniać błędne liczenie od poprawnego, liczy z wykorzystaniem konkretnych przedmiotów

– poprawnie liczyć (także wspak) do 20 oraz zapisywać liczby cyframi do 10

– podejmuje próby dodawania i odejmowania pomagając sobie liczeniem na palcach lub innych konkretach

– sprawnie dodawać i odejmować do 10 oraz zapisywać te działania

– rozwiązywać zadania z treścią

– dowiaduje się, na czym polega pomiar długości i poznaje proste sposoby mierzenia np. krokami, stopa za stopą

– mierzyć długość, posługując się np. linijką.
– porównywać długości obiektów

– ważyć przedmioty

– poznaje pory dnia, roku, dni tygodnia i miesiące

- zależności między porami roku a zjawiskami przyrody

– korzystać z kalendarza, nazywa dni tygodnia i miesiące w roku

Niezależnie od tego, gdzie sześciolatek nabywa powyższe umiejętności, zalecaną formą zajęć w tym okresie są zabawy, gry i sytuacje zadaniowe.

W opracowaniu wykorzystano załącznik nr 1 i nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2009 r. Nr 4. poz. 17)